Chill filtration i barwienie karmelem - co naprawdę robią z whisky
Na etykietach whisky pojawiają się hasła non chill-filtered i natural colour, podawane jak znak jakości. Żeby zrozumieć, czemu to atut, trzeba wiedzieć, przed czym te napisy bronią. Chodzi o dwa zabiegi z produkcji: filtrację na zimno i barwienie karmelem. Oba są kosmetyczne i oba budzą spory.
Filtracja na zimno
Gdy whisky schłodzić albo dolać do niej wody, potrafi zmętnieć. To naturalne - to drobinki kwasów tłuszczowych i estrów z destylatu, które przy niskiej temperaturze wytrącają się z roztworu. Nie są wadą, ale wielu klientów uznaje mętne whisky za zepsute. Dlatego producenci schładzają whisky i przepuszczają przez filtr, usuwając te związki, żeby zawsze była klarowna.
Problem w tym, że te same związki niosą część aromatu i tekstury. Zwolennicy whisky non chill-filtered twierdzą, że filtracja odbiera jej trochę ciała i głębi. Stąd ten napis jako atut: whisky nieobrobiona, pełniejsza, choć potrafi zmętnieć w kieliszku z lodem. Często idzie w parze z wyższą mocą, o czym piszę we wpisie cask strength.
Barwienie karmelem (E150)
Kolor whisky pochodzi z beczki, ale różne beczki dają różne odcienie, a klienci kojarzą ciemniejszą whisky z dłuższym dojrzewaniem. Żeby ujednolicić wygląd między partiami, producenci mogą dodać odrobinę karmelu spożywczego E150. To barwnik, nie składnik smakowy.
W teorii w tak małych ilościach nie zmienia smaku. W praktyce część degustatorów wyczuwa lekko gorzkawą, syropową nutę przy większych dawkach. Spór nie jest więc tyle o smak, co o uczciwość: ciemniejszy kolor sugeruje coś, co niekoniecznie jest prawdą. Stąd natural colour jako deklaracja przejrzystości.
Jak to czytać przy zakupie
- Non chill-filtered - whisky bliższa oryginałowi, pełniejsza, może zmętnieć z wodą lub lodem. To nie wada, to znak braku obróbki.
- Natural colour - kolor wyłącznie z beczki, bez korekty. Mówi, że to, co widzisz, jest prawdziwe.
- Brak tych napisów nie znaczy złej whisky - to wciąż norma w wielu klasycznych butelkach.
Więcej terminów z etykiety rozkładam we wpisie jak czytać etykietę whisky.
Sprawdź sam
Najciekawiej zobaczyć to w praktyce: dolej kroplę wody do whisky non chill-filtered i obserwuj, czy lekko mętnieje. W GustoNote zapiszesz te obserwacje przy każdej whisky i z czasem zobaczysz, czy wolisz wersje nieobrobione. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj do wpisu jak pokochać whisky.