Co to „finish" w whisky (sherry, porto, rum) i czy to chwyt
Na etykietach whisky coraz częściej widać hasła sherry finish, port finish, rum cask finish. Brzmi szlachetnie i zwykle podnosi cenę. Ale uwaga, finish to co innego niż smak i co innego niż wartość. Warto wiedzieć, co ten zabieg realnie robi, zanim dopłacisz.
Co to właściwie jest
Finish, czyli dokończenie albo wykończenie, to dodatkowy, krótszy etap dojrzewania na końcu. Whisky leżakuje najpierw przez lata w głównej beczce (zwykle po bourbonie), a potem na kilka miesięcy do dwóch lat przekłada się ją do innej beczki, na przykład po sherry, porto, rumie czy winie. Ta druga beczka dokłada swój charakter na wierzch gotowej już whisky.
Co realnie dodaje do smaku
Druga beczka niesie ślady tego, co w niej wcześniej leżało, i oddaje je whisky:
- Beczka po sherry - suszone owoce, rodzynki, orzechy, nutę czekolady i przypraw.
- Beczka po porto - czerwone owoce, dżem, słodycz, czasem różowy odcień.
- Beczka po rumie - tropikalną słodycz, melasę, wanilię, nutę banana.
- Beczka po winie - owocowość i czasem lekką taninowość.
To realna zmiana, nie iluzja. Cały mechanizm, w którym drewno kształtuje whisky, opisuję we wpisie beczka robi whisky.
Kiedy to chwyt, a kiedy wartość
Finish bywa świetny, ale bywa też zasłoną. Na co zwrócić uwagę:
- Dobry finish dopełnia whisky, dokłada warstwę, harmonizuje. Czuć, że obie beczki ze sobą grają.
- Słaby finish bywa próbą ratowania przeciętnego destylatu mocną nutą beczki, która przykrywa, a nie wzbogaca. Czasem czuć tylko słodką, sztucznie doklejoną warstwę.
- Marketingowo finish to wygodny sposób na wypuszczenie droższej edycji bez czekania kolejnych lat. Sam napis nie gwarantuje jakości.
Krótko: finish oceniaj smakiem w kieliszku, nie hasłem na etykiecie. Więcej terminów rozkładam we wpisie jak czytać etykietę whisky.
Sprawdź na własnym podniebieniu
Najlepszy test to porównać tę samą whisky w wersji standardowej i z finiszem, obok siebie. W GustoNote zapiszesz rodzaj beczki i wrażenia z każdej whisky, a po kilku wpisach zobaczysz, czy finisze naprawdę trafiają w Twój gust, czy wolisz czysty profil głównej beczki. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj do wpisu jak pokochać whisky.