Świeżość czy wiek - kiedy starsza herbata jest lepsza
Przy kawie zasada jest prosta: im świeższa, tym lepiej. Przy herbacie jest ciekawiej, bo odpowiedź zależy od rodzaju. Większość herbat pije się świeżych, ale jest jedna wielka kategoria, która z wiekiem nie traci, lecz zyskuje. Zrozumienie tej różnicy chroni przed dwoma błędami: piciem zwietrzałej zielonej i wyrzucaniem cennego pu-erh.
Większość herbat - im świeższa, tym lepsza
Herbaty delikatne i mało utlenione żyją chwilą. Ich urok to świeży, roślinny, kwiatowy aromat, który ulatnia się z czasem:
- Zielona i biała są najlepsze w ciągu roku od zbioru. Stara zielona robi się płaska, siano w filiżance.
- Oolong i czarna trzymają formę nieco dłużej, ale i one z czasem tracą blask.
Dla nich liczy się ta sama zasada co przy kawie: kupuj tyle, ile wypijesz w kilka miesięcy, i trzymaj z dala od powietrza, światła i wilgoci. O przechowywaniu piszę osobno we wpisie jak przechowywać herbatę.
Pu-erh - herbata, która dojrzewa jak wino
Pu-erh to wyjątek, bo przechodzi prawdziwą fermentację z udziałem mikroorganizmów, a nie tylko utlenianie. Dzięki temu z czasem się zmienia i pogłębia, podobnie jak wino albo ser. Dobrze przechowywany pu-erh po latach traci młodzieńczą ostrość, a zyskuje gładkość, słodycz i głębokie, ziemiste, leśne nuty. Dlatego stare placki pu-erh bywają poszukiwane i drogie. Skąd ta różnica między utlenianiem a fermentacją, tłumaczę we wpisie co to utlenianie.
Jak to rozróżnić w praktyce
- Zielona, biała, większość oolongów i czarnych - pij świeże, nie odkładaj na lata.
- Pu-erh (zwłaszcza sheng) i niektóre ciasne oolongi - mogą dojrzewać, wiek bywa zaletą.
- W razie wątpliwości kieruj się aromatem: jeśli herbata pachnie żywo, jest w formie; jeśli płasko i kartonowo, minął jej czas.
Zapisuj, jak zmienia się smak
W GustoNote zanotujesz rodzaj, datę i wrażenia z każdej herbaty, a przy pu-erh zobaczysz, jak ta sama herbata zmienia się przez lata. To najlepszy sposób, żeby poczuć różnicę między świeżością a dojrzewaniem na własnym podniebieniu. Cały przegląd rodzajów znajdziesz we wpisie rodzaje herbaty.