Chiny - kolebka herbaty i jej style
Jeśli chcesz zrozumieć herbatę, musisz zacząć od Chin. To tam, ponad dwa tysiące lat temu, narodziła się kultura picia herbaty, i to tam do dziś powstają wszystkie sześć wielkich rodzajów: biała, zielona, żółta, oolong, czarna i ciemna, czyli pu-erh. Chiny to nie tylko największy producent herbaty na świecie, ale i jej duchowa ojczyzna, kraj o niezliczonych regionach, odmianach i tradycjach. Warto poznać tę mapę, bo zrozumienie chińskich regionów to klucz do zrozumienia herbaty w ogóle.
Kolebka herbaty
Chiny są powszechnie uznawane za miejsce, z którego pochodzi krzew herbaciany, Camellia sinensis. Za jego ojczyznę uważa się zwłaszcza prowincję Yunnan na południowym zachodzie kraju, a Chiny były pierwszym państwem, które zaczęło uprawiać i pić herbatę. To właśnie tu wynaleziono wszystkie metody obróbki liścia, które dały początek sześciu rodzajom herbaty. Cały ten podział opisuję we wpisie rodzaje herbaty. Inne kraje herbaciane, jak Japonia czy Indie, przejęły herbatę właśnie z Chin.
Cztery wielkie regiony
Chiny dzieli się tradycyjnie na cztery wielkie regiony herbaciane, z których każdy ma swój klimat i swoje specjalności:
Huanan, czyli południe
To ciepły, deszczowy region południa, obejmujący między innymi prowincje Fujian, Guangdong i Guangxi. Długi, nawet dziesięciomiesięczny sezon wzrostu sprzyja bogactwu stylów. Fujian to prawdziwa skarbnica: stąd pochodzi biała herbata, herbata jaśminowa, dymna Lapsang Souchong oraz słynne oolongi, jak Tieguanyin i legendarne Da Hong Pao ze skalistych gór Wuyi. O oolongach piszę we wpisie oolong.
Jiangnan, czyli serce zielonej herbaty
To region środkowego i dolnego biegu rzeki Jangcy, obejmujący prowincje Zhejiang, Anhui i części sąsiednich. To tutaj bije serce chińskiej zielonej herbaty. Z prowincji Zhejiang pochodzi najsłynniejsza zielona herbata świata, Longjing, czyli Smocza Studnia, o orzechowym, prażonym smaku. Z prowincji Anhui, a konkretnie z Żółtej Góry, pochodzą kolejne klasyki, jak Huangshan Maofeng. O zielonych herbatach piszę we wpisie zielona herbata.
Xinan, czyli południowy zachód
To region południowo-zachodni, obejmujący przede wszystkim prowincję Yunnan oraz Sichuan i Guizhou. Dzięki umiarkowanemu, stabilnemu klimatowi i uprawom na różnych wysokościach daje cenione herbaty czarne i zielone, ale przede wszystkim słynie z pu-erh, czyli herbaty fermentowanej i dojrzewającej, którą opisuję we wpisie pu-erh. To z Yunnanu, kolebki herbaty, pochodzą te najgłębsze, najbardziej leśne style.
Jiangbei, czyli najdalsza północ
To najbardziej na północ wysunięty region, gdzie klimat robi się już za chłodny i suchy dla większości herbat. Rosną tu głównie odmiany drobnolistne, a dominuje zielona herbata. Co ciekawe, ta klimatyczna słabość bywa zaletą: niskie temperatury sprawiają, że liście rosną wolniej i rozwijają wyraźniejszy, słodszy smak.
Czemu warto poznawać chińskie herbaty
Chiny oferują niezrównaną różnorodność: od delikatnej białej, przez orzechowe zielone i kwiatowe oolongi, po głębokie pu-erh. Dominuje tu zielona herbata, ale praktycznie każdy styl ma swoje chińskie korzenie. Picie herbaty to też w Chinach cała kultura, z tradycyjną sztuką parzenia gongfu, o której wspominam we wpisie wielokrotne parzenie herbaty.
Jak je odkrywać
Najlepszy sposób, żeby zacząć poznawać chińskie herbaty, to spróbować po jednej z najważniejszych kategorii: zielonej Longjing, oolonga z Wuyi i pu-erh z Yunnanu. Poczujesz, jak ogromna jest rozpiętość smaków z jednego kraju. W GustoNote zapiszesz region, rodzaj i swoje wrażenia z każdej chińskiej herbaty, a po kilkudziesięciu wpisach zobaczysz, które regiony i style najbardziej Ci leżą. To zamienia ogromny, onieśmielający świat chińskiej herbaty w uporządkowaną, osobistą mapę smaku. Cały przegląd rodzajów herbaty znajdziesz we wpisie rodzaje herbaty.